دانشگاه آزاد اسلامي
واحد قشم
دانشکده علوم انسانی، گروه حقوق
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A.) رشته حقوق
حقوق جزا و جرم شناسی
عنوان:
قاچاق سازمان یافته سوخت و تاثیر آن بر محیط زیست
بخشی از مطالب
محيطزيست موضوعي است كه نه تنها در بین کشورها و در اسناد بینالمللی دیده میشود بلکه دراجتماعات گوناگون انساني نیز مورد توجه قرارگرفته است؛ اما به اهمّيت و جايگاه والاي آن همانند امروز عنايت نشده است و اكنون نيزآن چنان كه بايد مورد حمايت و حفاظت قرارنگرفته است.
محیط زیست دارای انواعی است که عبارتند از طبیعی، مصنوعی یا انسان ساخت و اجتماعی، دراین میان محیط زیست طبیعی محیط زیست طبیعی که پهنه اساسی اکوسیستم کره خاکی و یا مصنوعی و اجتماعی برخوردا است.
کشور ایران دارای نقاط قوت و پتانسیلهای بسیار زیادی در زمینه محیط زیست و حفاظت از آن و مردمانی مشتاق در جهت انجام برنامههای زیست محیطی میباشد که یقیناً با همت کارشناسان و مسئولین امر و مردمانی سرشار از عشق و معرفت به محیط زیست و طبیعتی پاک دور از دسترس نیست و باید اطلاع رسانی و آگاهیها را بالا برده و زمینههای حضور کلان مردم در این امور را فراهم سازیم. از اين رو، شايسته است كه تدابير و روشهاي ديگري جهت پيشگيري و يا كاهش امكان پيش آمد جنايي مربوط به جرايم زيست محيطي تحت عنوان روشهاي پيشگيرانه غيركيفري و كنشي از طريق حذف و خنثي سازي مجازات و يا تغيير موقعيتها و يا عوامل يا فرايندهاي جرم زا در قالب روشهاي پيشگيرانه اجتماعي و وضعي را مورد پيش بيني قرارداد و اينكه به كارگيري و اعمال اين روشها منوط به شناسايي آن عوامل و فرايندها و موقعيتهاي مؤثر در ايجاد و تكوين جرايم عليه محيط زيست است. پس باید کوشش شود که متون مربوط به قانون حفاظت محیط زیست ساده تر شده و به سازمان حفاظت محیط زیست صلاحیتی تام و موثر در این زمینه اعطا گردد و سازمانها و نهادهای دیگر نیز ملزم به همکاری با این سازمان شوند.
قاچاق فعالیتی است که به دلیل ماهیت پنهان، در آمارهای رسمی کشور ثبت نمی شود و به همین سبب، بخشی از عملکرد اقتصاد کشور پنهان می ماند. این مقوله، کارکرد سیاست های تخصصی و توزیعی دولت را در عمل با مشکل مواجه می سازد. این مسئله در کشور ما به دلیل شرایط خاص جغرافیایی برای ورود و خروج کالا و نبود شرایط با ثبات در کشورهای همسایه، بسیار قابل توجه است. با نگاهی اجمالی به قاچاق سوخت در طول سال های گذشته روشن می شود که نه تنها این قاچاق کاهش نیافته است، بلکه در سالیان اخیر نیز سیر صعودی داشته و بیش از گذشته در قالب های مختلفی دیده می شود؛ از قاچاق سوخت توسط خرده پاها (مردم عادی منطقه) گرفته تا قاچاق سوخت به شکل حرفه ای. این امر حاکی از آن است که نه تنها ریشه ی قاچاق سوخت و فساد خشک نشده است، بلکه روز به روز بر عمق و دامنه ی آن افزوده می شود
قاچاق سوخت، آلودگیهای نفتی ناشی ازعملیات اکتشاف، استخراج و حمل ونقل نفت، تخریب ساحل بهویژه خشکاندن ساحل و رهاسازی پسابهای صنعتی، شهری و زهابهای کشاورزی از عمدهترین معضلاتی است که خلیجفارس با آن مواجه است.با وجود این، هنوز بسیاری از ساختوسازهای مغایر با معیارهای زیستمحیطی در سواحل و جزایر خلیجفارس ادامه دارد. ورود پسابهای صنایع پتروشیمی از دیگر معضلاتی است که سالهاست گریبان آبهای خلیجفارس را گرفته است.باید ارگانهای مرتبط با دریا ازجمله اداره کل بنادر و دریانوردی، اداره کل شیلات، فرماندهی مرزبانی واستانداری با هماهنگی و همکاری تنگاتنگ به شکل اصولی با قاچاق سوخت وآلودگی ناشی ازآن برخورد و این معضل را برطرف کنند.به این موضوع درسطح کشور بهطور جدی رسیدگی شود. باید با تدبیر برای رفع این معضل چارهاندیشی شوده.
خطرات وارد آمده از مواد سوختی از جمله بنزین، گازوئیل و قیر که حجم بالایی از قاچاق را به خود اختصاص داده است، تبعات زیست محیطی مخربی را در پی دارد. حمل و نقل نادرست این مواد منجر به آلودگی های آب، هوا و خاک در محیط زیست می گردد. اتفاقات و حوادث پیش بینی نشده، باعث انتشار مواد آلاینده به محیط زیست می شود. آلاینده های منوکسیدکربن، انیدرید سولفور، سولفید هیدروژن و اکسیدهای ازت پس از انتشار در اثر انفجار مواد سوختی، سبب بروز بسیاری از بیماری ها از جمله سرطان و تومورهای بدخیم گردیده و نیز منجر به آثار گلخانه ای، باران های اسیدی، آلودگی لایه ي ازن، دود و غیره در طبیعت می گردد که آثار سوء ناشی از آن، سال ها و قرن ها در محیط زیست منطقه و به طور وسیع تر در محیط زیست جهانی باقی خواهد ماند.
هیدروکربورهای نفتی که در اثر قاچاق به دریاها ریخته شده اند ، جذب موجودات دریایی شده را بیشتر در بافت هايي مانند جگر و پانکراس در بی مهرگان، کسه ي صفرا، لیپوپروتئین در پلاسما و تمام بافت های پوستی و عصبی که ذخیره چربی دارند تجمع می یابند. این هیدروکربورها از طریق تاثیر گذاردن بر مکانیسم سلولی، تغییرات پوستی از قبیل تومورها و فساد بافت های موجود زنده را باعث می شوند.
طبیعت چسبندگی و خاصیت چسبناکی مواد سوختی، موجب از بین رفتن پوشش گیاهی، آلوده شدن سواحل و مراکز مسکونی، آلودگی فیزیکی و ایجاد خفگی به ویژه در موجودات دریایی است. از این رو باید نسبت به جلوگیری از آلودگی های زیست محیطی، کنترل، پایش و در نهایت اقدام فوری نسبت به مساله قاچاق مواد سوختی با قاطعیت و فوریت توجه شود و راه حلی در رابطه با ایران و منطقه در پیش گرفته شود. ورود مواد سوختی به طبیعت ضمن از بین بردن شرایط طبیعی زندگی و رشد موجودات زنده سبب از بین رفتن گونه های مختلف آنان در دراز مدت می گردد. از این رو باید اقدامات لازم برای شناخت و کنترل مسیرهای داخلی و خارجی عبور و مرور محموله های قاچاق، توسط مسئولان و با همکاری وزارتخانه های مسئول، صورت پذیرد تا به ایجاد امنیت در محیط زیست کمک شود. حتی می توان با یک ساختار خاص قانونی که بتواند نظام جریمه ای را به وجود آورد، مدیریت مناطق ساحلی را امکان پذیر ساخت. این برنامه ریزی ها و سیاست گذاری ها در مناطق مختلف ساحلی و با در نظر گرفتن ملاحظات اکولوژیکی و تنوع زیستی، توسط گروه متخصص محیط زیست ضروری می باشد. همچنین بسترسازی فرهنگی، تبلیغی و آموزش های زیست محیطی به منظور نهادینه کردن ضرورت مبارزه با قاچاق مواد سوختی و تاثیر مخرب آن بر محیط زیست به عنوان یکی از ابزارهای مدیریتی موثر، می باشد.


